آیا هوای سرد روی دیابت اثر می گذارد؟
بله، هوای سرد می‌تواند بر نحوه مدیریت دیابت، نوسان قند خون، فعالیت بدنی، تغذیه، نگهداری داروها و سلامت پاها تأثیر بگذارد. بااین‌حال، یک نکته مهم وجود دارد: سرما در همه افراد مبتلا به دیابت باعث افزایش یا کاهش قند خون نمی‌شود. واکنش بدن به دمای پایین به عوامل مختلفی مانند نوع دیابت، داروهای مصرفی، میزان فعالیت، الگوی غذایی، وضعیت گردش خون، استرس و ابتلا به بیماری‌های فصلی بستگی دارد.
در فصل زمستان، بعضی افراد به دلیل کاهش تحرک، تغییر وعده‌های غذایی یا ابتلا به عفونت با افزایش قند خون مواجه می‌شوند. برخی دیگر ممکن است به دلیل کاهش اشتها، تغییر میزان فعالیت یا مصرف داروهای کاهنده قند خون، افت قند را تجربه کنند. از طرف دیگر، سرمای شدید می‌تواند برای افرادی که دچار کاهش حس پاها یا مشکلات گردش خون هستند خطر بیشتری داشته باشد. نگهداری نامناسب انسولین و تجهیزات سنجش قند خون نیز از مشکلاتی است که نباید نادیده گرفته شود.
خبر خوب این است که با چند اقدام ساده و برنامه‌ریزی مناسب می‌توان بسیاری از این خطرها را کاهش داد. در مقاله آیا هوای سرد روی دیابت اثر می گذارد؟ از دیابت شاپ، به‌صورت کاربردی بررسی می‌کنیم که هوای سرد چگونه بر دیابت اثر می‌گذارد، چرا قند خون ممکن است در زمستان تغییر کند، چگونه باید از انسولین و دستگاه تست قند خون مراقبت کرد و چه راهکارهایی برای تغذیه، ورزش و مراقبت از پاها مناسب‌تر هستند.
مطالعه در یک نگاه؛ آیا هوای سرد روی دیابت اثر می گذارد؟
اگر فرصت کافی برای مطالعه تمام مقاله ندارید، نکات زیر را به خاطر بسپارید:
سرما همیشه قند خون را بالا نمی‌برد.تغییر قند خون ممکن است به سرما، بیماری، کاهش تحرک، تغذیه، استرس یا ترکیبی از این عوامل مربوط باشد.
قند خون را طبق برنامه درمانی اندازه بگیرید. در صورت بیماری، تغییر فعالیت یا مشاهده علائم غیرعادی ممکن است به بررسی بیشتری نیاز داشته باشید.
انسولین را از یخ‌زدگی محافظت کنید.انسولین یخ‌زده ممکن است اثربخشی خود را از دست بدهد و نباید صرفاً با ذوب شدن دوباره قابل‌استفاده فرض شود.
فعالیت بدنی را در زمستان متوقف نکنید.اگر بیرون هوا سرد یا زمین لغزنده است، از فعالیت‌های ایمن داخل خانه استفاده کنید.
هر روز پاهای خود را بررسی کنید.بی‌حسی ناشی از دیابت ممکن است مانع احساس سرما، زخم یا سوختگی شود.
در زمان بیماری مراقب قند خون باشید.تب، عفونت، استفراغ و کم‌آبی می‌توانند کنترل قند را دشوار کنند.
داروها را خودسرانه تغییر ندهید.اگر قند خون به‌طور مکرر خارج از محدوده هدف قرار می‌گیرد، برای بررسی برنامه درمانی با پزشک مشورت کنید.
علائم خطر را جدی بگیرید.افت قند شدید، افزایش شدید قند همراه با علائم نگران‌کننده، اختلال هوشیاری یا نشانه‌های افت دمای بدن نیازمند رسیدگی فوری هستند.
پاسخ این سؤال برای همه افراد یکسان نیست. هوای سرد ممکن است از راه‌های مختلف بر قند خون تأثیر بگذارد، اما نمی‌توان گفت هر فرد مبتلا به دیابت با سرد شدن هوا حتماً قند خون بالاتری خواهد داشت.وقتی بدن در معرض سرما قرار می‌گیرد، برای حفظ دمای داخلی خود واکنش‌های فیزیولوژیک نشان می‌دهد. از جمله این واکنش‌ها می‌توان به تغییر جریان خون پوست و ترشح برخی هورمون‌های مرتبط با استرس اشاره کرد. این هورمون‌ها ممکن است بر آزادسازی گلوکز از کبد و حساسیت بدن به انسولین اثر بگذارند. در برخی افراد، این فرایندها می‌توانند با افزایش قند خون همراه باشند.
اما تأثیر سرما فقط به واکنش مستقیم بدن محدود نیست. در زمستان معمولاً افراد زمان بیشتری را در خانه می‌گذرانند، پیاده‌روی کمتری دارند و ممکن است خوراکی‌های پرکالری بیشتری مصرف کنند. کاهش فعالیت و افزایش دریافت کربوهیدرات می‌تواند در بالا رفتن قند خون نقش داشته باشد. در مقابل، بعضی افراد ممکن است هنگام بیماری کمتر غذا بخورند یا فعالیت بیشتری از حد معمول انجام دهند. اگر این شرایط با مصرف انسولین یا برخی داروهای کاهنده قند خون همراه شود، احتمال افت قند نیز وجود دارد.
برای مثال، ممکن است فردی در روزهای سرد به دلیل کم شدن پیاده‌روی، افزایش وزن یا تغییر رژیم غذایی با افزایش تدریجی قند خون مواجه شود؛ درحالی‌که فرد دیگری که وعده غذایی خود را حذف کرده یا در فضای باز فعالیت سنگینی انجام داده است، افت قند خون را تجربه کند.بنابراین، اگر متوجه تغییر قند خون در زمستان شده‌اید، فقط دمای هوا را مقصر ندانید. زمان غذا خوردن، مقدار کربوهیدرات، میزان فعالیت، خواب، استرس، بیماری و داروهای مصرفی را نیز بررسی کنید.بهترین راه تشخیص تأثیر شرایط زمستانی بر قند خون شما، اندازه‌گیری منظم و بررسی الگوی نتایج است؛ نه حدس زدن بر اساس سردی هوا.
افزایش قند خون در زمستان معمولاً نتیجه یک عامل واحد نیست. گاهی چند تغییر کوچک به‌طور هم‌زمان رخ می‌دهند و کنترل دیابت را دشوارتر می‌کنند.کاهش فعالیت بدنی یکی از دلایل شایع افزایش قند خون در فصل سرد، کاهش تحرک است. وقتی هوا سرد، بارانی یا برفی می‌شود، ممکن است پیاده‌روی روزانه، ورزش در فضای باز و حتی رفت‌وآمدهای معمول کاهش پیدا کند.عضلات هنگام فعالیت از گلوکز استفاده می‌کنند. اگر میزان فعالیت کاهش یابد، بدن ممکن است در طول روز گلوکز کمتری مصرف کند. در نتیجه، در بعضی افراد قند خون نسبت به روزهایی که فعالیت بیشتری داشته‌اند افزایش پیدا می‌کند.برای پیشگیری از این مشکل لازم نیست حتماً در فضای باز ورزش کنید. راه رفتن در خانه، انجام تمرین‌های سبک یا استفاده از وسایل ورزشی خانگی می‌تواند به حفظ تحرک کمک کند.
تغییر رژیم غذایی
در زمستان، مصرف سوپ‌های غلیظ، آش، نان، برنج، شیرینی‌ها و تنقلات ممکن است افزایش پیدا کند. این غذاها لزوماً ممنوع نیستند، اما مقدار مصرف و میزان کربوهیدرات آن‌ها اهمیت دارد.
برای نمونه، یک کاسه سوپ ممکن است حاوی سبزیجات و مواد پروتئینی باشد، اما اگر مقدار زیادی رشته، برنج یا سیب‌زمینی داشته باشد، کربوهیدرات آن بیشتر خواهد شد. مصرف حجم زیاد غذا بدون توجه به برنامه غذایی و دارویی می‌تواند قند خون را افزایش دهد.
استرس و سرمای شدید
قرار گرفتن در سرمای شدید می‌تواند برای بدن نوعی فشار فیزیولوژیک ایجاد کند. واکنش بدن به این شرایط ممکن است بر هورمون‌های مرتبط با تنظیم قند خون اثر بگذارد. بااین‌حال، شدت این واکنش در افراد متفاوت است و نمی‌توان آن را علت قطعی هر افزایش قند خون دانست.
بیماری‌های فصلی
سرماخوردگی، آنفلوآنزا و سایر عفونت‌ها ممکن است نیاز بدن به انسولین را تغییر دهند. هنگام بیماری، بدن برای مقابله با عفونت هورمون‌هایی ترشح می‌کند که می‌توانند قند خون را افزایش دهند؛ حتی اگر فرد کمتر غذا بخورد.
تغییر خواب و برنامه روزانه
کوتاه شدن روزها، دیرتر بیدار شدن، تغییر ساعات وعده‌های غذایی و اختلال در خواب می‌توانند به‌طور غیرمستقیم مدیریت دیابت را دشوارتر کنند. اگر قند خون شما در زمستان بیشتر از حد معمول بالا می‌رود، بهتر است برای چند روز زمان خواب، وعده‌های غذایی، فعالیت و نتایج اندازه‌گیری را ثبت کنید.
بدن برای حفظ دمای داخلی خود سازوکارهای مختلفی دارد. در هوای سرد، رگ‌های خونی نزدیک سطح پوست ممکن است منقبض شوند تا اتلاف گرما کاهش یابد. به همین دلیل، دست‌ها و پاها ممکن است سردتر شوند. لرزیدن نیز یکی از واکنش‌های بدن برای تولید گرما از طریق انقباض‌های عضلانی است.این واکنش‌ها در شرایط معمول بخشی از فرایند طبیعی تنظیم دمای بدن هستند. بااین‌حال، در افراد مبتلا به دیابت ممکن است بعضی مشکلات زمینه‌ای اهمیت بیشتری پیدا کنند.برای مثال، نوروپاتی دیابتی می‌تواند حس درد، گرما و سرما را کاهش دهد. در چنین شرایطی، فرد ممکن است متوجه نشود پاهایش بیش از حد سرد شده‌اند یا در اثر تماس با منبع حرارتی دچار سوختگی شده است. همچنین بیماری عروق محیطی می‌تواند خون‌رسانی به پاها را کاهش دهد و ترمیم زخم را دشوارتر کند.
از نظر قند خون نیز پاسخ بدن به سرما یکسان نیست. هورمون های استرس می‌توانند بر تولید و آزادسازی گلوکز اثر بگذارند، اما نتیجه نهایی به شرایط فرد، فعالیت، تغذیه و درمان بستگی دارد.اگر در هوای سرد دچار لرز شدید و مداوم، گیجی، خواب‌آلودگی غیرعادی، اختلال در هماهنگی حرکات یا ضعف شدید شده‌اید، احتمال افت دمای بدن را جدی بگیرید. در چنین شرایطی باید به محیط گرم بروید و در صورت وجود علائم نگران‌کننده، کمک پزشکی دریافت کنید.
سرما به‌تنهایی علت قطعی افت قند خون نیست، اما شرایطی که در زمستان ایجاد می‌شوند ممکن است احتمال افت قند را افزایش دهند. این مسئله برای افرادی که انسولین یا بعضی از داروهای کاهنده قند خون مصرف می‌کنند اهمیت بیشتری دارد.فرض کنید فردی طبق برنامه معمول انسولین یا داروی خود را مصرف کرده است، اما به دلیل بیماری یا سردی هوا اشتهای کمتری دارد و وعده غذایی خود را کامل نمی‌خورد. در این شرایط، تعادل میان دارو و غذای مصرفی ممکن است به هم بخورد و قند خون کاهش پیدا کند.
فعالیت بدنی غیرمعمول نیز می‌تواند مؤثر باشد. برای مثال، برف‌روبی، راه رفتن طولانی در مسیرهای برفی یا انجام کار سنگین در فضای باز ممکن است مصرف گلوکز را افزایش دهد. اگر این فعالیت با داروهای کاهنده قند خون همراه باشد، لازم است برنامه پایش و پیشگیری از افت قند متناسب با شرایط تنظیم شود.علائم افت قند خون می‌توانند شامل لرزش، تعریق، تپش قلب، گرسنگی، سرگیجه، سردرد، تحریک‌پذیری و دشواری در تمرکز باشند. بعضی از این علائم ممکن است با واکنش بدن به سرما هم‌پوشانی داشته باشند؛ بنابراین، اگر امکان دارد قند خون را اندازه بگیرید.
اگر قند خون کمتر از ۷۰ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر است و فرد هوشیار است و می‌تواند ایمن غذا بخورد، معمولاً باید از برنامه درمان افت قند خون خود پیروی کند. یک روش رایج برای بزرگسالان، مصرف ۱۵ گرم کربوهیدرات سریع‌الاثر و بررسی دوباره قند خون پس از ۱۵ دقیقه است. اگر قند خون همچنان پایین باشد، درمان معمولاً تکرار می‌شود. برنامه اختصاصی پزشک و شرایط فرد باید در اولویت قرار گیرد.اگر فرد بیهوش است، تشنج دارد یا نمی‌تواند با ایمنی چیزی بخورد یا بنوشد، هیچ خوراکی یا مایعی در دهان او قرار ندهید. اگر گلوکاگون در دسترس است و اطرافیان نحوه استفاده از آن را می‌دانند، طبق دستور استفاده کنند و فوراً کمک اورژانسی بخواهند.
سرما ممکن است بر کنترل هر دو نوع دیابت تأثیر بگذارد، اما عوامل خطر و نیازهای درمانی افراد متفاوت است.
دیابت نوع ۱
در دیابت نوع ۱، بدن انسولین کافی تولید نمی‌کند و فرد برای کنترل قند خون به انسولین نیاز دارد. تغییر میزان غذا، فعالیت بدنی، بیماری و شرایط نگهداری انسولین می‌تواند مدیریت قند خون را دشوارتر کند.
افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ باید به نگهداری صحیح انسولین توجه ویژه‌ای داشته باشند و از یخ‌زدگی آن جلوگیری کنند. همچنین اگر از پمپ انسولین یا حسگر پایش مداوم قند خون استفاده می‌کنند، باید محدودیت دمایی دستگاه را بشناسند و برای اختلال احتمالی تجهیزات، برنامه جایگزین داشته باشند.
هنگام بیماری نیز خطر افزایش قند خون و تشکیل کتون‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد. افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ باید برنامه روزهای بیماری را که با تیم درمان تنظیم کرده‌اند دنبال کنند و بدانند چه زمانی لازم است کتون‌ها را بررسی کنند یا کمک پزشکی بگیرند.
دیابت نوع ۲
در دیابت نوع ۲، مقاومت به انسولین و میزان تولید انسولین بدن نقش مهمی دارند. کاهش تحرک، تغییر رژیم غذایی، افزایش وزن و بیماری‌های عفونی می‌توانند کنترل قند خون را دشوارتر کنند.
برخی داروهای دیابت نوع ۲ نیز ممکن است خطر افت قند خون را افزایش دهند؛ به‌ویژه اگر فرد وعده غذایی را حذف کند یا فعالیت غیرمعمول انجام دهد. البته همه داروهای دیابت خطر افت قند یکسانی ندارند و برنامه باید بر اساس داروی مصرفی تنظیم شود.
در هر دو نوع دیابت، یک اصل ثابت وجود دارد: برنامه دارویی خود را صرفاً به دلیل سرد شدن هوا تغییر ندهید. اگر در زمستان چند بار قند خون شما خارج از محدوده هدف قرار می‌گیرد، نتایج را ثبت کنید و درباره علت احتمالی و نیاز به تنظیم درمان با پزشک مشورت کنید.
بیماری‌های عفونی یکی از عوامل مهم نوسان قند خون هستند. وقتی بدن با عفونت مقابله می‌کند، هورمون‌های استرس افزایش پیدا می‌کنند و کبد ممکن است گلوکز بیشتری وارد جریان خون کند. به همین دلیل، بعضی افراد مبتلا به دیابت هنگام تب، سرماخوردگی یا آنفلوآنزا با افزایش قند خون مواجه می‌شوند.از طرف دیگر، بیماری ممکن است باعث بی‌اشتهایی، تهوع، استفراغ یا کاهش مصرف مایعات شود. در این شرایط، احتمال افت قند خون نیز وجود دارد؛ به‌ویژه اگر فرد داروهایی مصرف کند که با کاهش غذا خوردن احتمال افت قند را افزایش می‌دهند.
برای مدیریت بهتر بیماری، از قبل با پزشک درباره برنامه روزهای بیماری مشورت کنید. این برنامه باید مشخص کند چه زمانی قند خون را اندازه بگیرید، در چه شرایطی کتون‌ها را بررسی کنید، چه مایعاتی مصرف کنید و چه علائمی نیازمند مراجعه فوری هستند.هنگام بیماری، قند خون ممکن است به بررسی بیشتری نسبت به روزهای عادی نیاز داشته باشد. دفعات دقیق اندازه‌گیری به نوع دیابت، داروها و توصیه تیم درمان بستگی دارد.
اگر استفراغ مکرر، ناتوانی در نگه داشتن مایعات، تنگی نفس، گیجی، خواب‌آلودگی غیرعادی یا قند خون بسیار بالا و پایدار دارید، باید فوراً کمک پزشکی دریافت کنید. افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ و بعضی افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ ممکن است در شرایط کمبود انسولین دچار کتواسیدوز دیابتی شوند. تهوع، استفراغ، درد شکم و تنفس غیرعادی از علائم هشداردهنده احتمالی هستند.برای کاهش احتمال ابتلا به بیماری‌های تنفسی، درباره واکسن‌های توصیه‌شده، از جمله واکسن آنفلوآنزا، با پزشک مشورت کنید. شستن دست‌ها، استراحت کافی و دوری از تماس نزدیک با افراد بیمار نیز می‌تواند مفید باشد.
بسیاری از افراد در زمستان کمتر احساس تشنگی می‌کنند و در نتیجه مایعات کمتری می‌نوشند. هوای خشک داخل خانه، استفاده از وسایل گرمایشی، تعریق زیر لباس‌های ضخیم و تب نیز ممکن است به از دست رفتن آب بدن کمک کنند.
اگر قند خون بالا باشد، بدن ممکن است از طریق ادرار مقدار بیشتری آب از دست بدهد. کم‌آبی می‌تواند این وضعیت را پیچیده‌تر کند و باعث شود فرد احساس ضعف، خشکی دهان، سردرد یا سرگیجه داشته باشد. بااین‌حال، این علائم اختصاصی نیستند و نباید بدون بررسی، صرفاً به کم‌آبی نسبت داده شوند.
برای پیشگیری، در طول روز به‌صورت منظم آب بنوشید و فقط به احساس تشنگی تکیه نکنید. اگر نوشیدن آب ساده برایتان دشوار است، می‌توانید آب گرم یا نوشیدنی بدون شکر را در برنامه خود قرار دهید، مشروط بر اینکه محدودیت پزشکی خاصی برای مصرف مایعات نداشته باشید.
نوشیدنی‌های شیرین برای رفع تشنگی روزمره انتخاب مناسبی نیستند، مگر آنکه طبق برنامه درمانی برای درمان افت قند خون به آن‌ها نیاز داشته باشید. در مقابل، اگر قند خون پایین است، درمان افت قند با کربوهیدرات سریع‌الاثر با نوشیدن معمولی آب تفاوت دارد.
افرادی که نارسایی قلبی، بیماری کلیوی یا محدودیت مصرف مایعات دارند، نباید بدون مشورت پزشک مقدار آب مصرفی خود را به‌طور چشمگیری افزایش دهند. اگر تشنگی شدید، ادرار مکرر، ضعف قابل‌توجه یا قند خون بالا دارید، قند خون را بررسی کنید و طبق برنامه درمانی خود اقدام کنید.
دمای نامناسب می‌تواند به بعضی داروها و تجهیزات مورد استفاده در مدیریت دیابت آسیب برساند. در مورد انسولین، هم گرمای شدید و هم یخ‌زدگی اهمیت دارند. انسولین باید مطابق دستور درج‌شده روی بسته‌بندی و راهنمای همان فرآورده نگهداری شود؛ زیرا شرایط نگهداری انواع انسولین ممکن است متفاوت باشد.
انسولینی که یخ زده است ممکن است اثربخشی خود را از دست بدهد، حتی اگر بعداً دوباره مایع شود. بنابراین، آن را برای استفاده مجدد صرفاً گرم نکنید. اگر احتمال می‌دهید انسولین شما یخ زده یا در معرض سرمای شدید قرار گرفته است، از داروساز یا تیم درمان درباره تعویض آن راهنمایی بگیرید.
سرما همچنین ممکن است بر عملکرد بعضی پمپ‌های انسولین، حسگرهای پایش مداوم قند خون و تجهیزات الکترونیکی اثر بگذارد. برای شناخت محدوده دمای مجاز، راهنمای سازنده وسیله خود را بررسی کنید. در صورت مشاهده هشدار دستگاه، قطع ارتباط، نتایج غیرمنتظره یا اختلال عملکرد، دستورالعمل عیب‌یابی همان دستگاه را دنبال کنید.
درباره قرص‌ها و سایر داروهای دیابت نیز نباید فرض کرد که همه داروها در هر شرایطی پایدار می‌مانند. آن‌ها را در بسته‌بندی اصلی و در محدوده دمای توصیه‌شده نگهداری کنید و از قرار دادنشان در خودرو یا کیف در معرض سرمای شدید برای مدت طولانی بپرهیزید.اگر درباره سلامت دارو به دلیل شرایط نگهداری تردید دارید، پیش از اتکا به آن با داروساز مشورت کنید. مصرف داروی آسیب‌دیده یا قطع خودسرانه درمان می‌تواند کنترل دیابت را مختل کند.
در زمستان، محافظت از انسولین در برابر یخ‌زدگی به‌اندازه محافظت از آن در برابر گرما اهمیت دارد. رعایت چند نکته ساده می‌تواند خطر آسیب دیدن دارو را کاهش دهد.
انسولین را در معرض سرمای مستقیم قرار ندهید.آن را کنار پنجره بسیار سرد، در فضای باز یا داخل خودروی سرد رها نکنید.
از تماس مستقیم با یخ یا بسته سرمایی جلوگیری کنید.اگر برای حمل انسولین از کیف عایق استفاده می‌کنید، دارو نباید مستقیماً با یخ یا ژل بسیار سرد تماس داشته باشد.
دستورالعمل همان محصول را بخوانید.مدت مجاز نگهداری در دمای اتاق و دمای نگهداری بسته بازنشده ممکن است بین فرآورده‌ها متفاوت باشد.
انسولین یخ‌زده را مصرف نکنید. ذوب شدن دوباره آن به معنی بازگشت قطعی اثربخشی نیست.
داروها را در خودرو جا نگذارید. دمای خودرو در زمستان می‌تواند به‌شدت کاهش پیدا کند.
هنگام سفر، داروها را همراه خود نگه دارید.آن‌ها را در قسمت بار یا جایی که دمای آن کنترل نمی‌شود قرار ندهید، مگر اینکه شرایط و دستور سازنده چنین نگهداری‌ای را تأیید کند.
وسایل ضروری را پیش از شروع سرمای شدید بررسی کنید.داروهای تجویزشده، سوزن‌ها، نوارهای تست و وسایل موردنیاز را از نظر مقدار و تاریخ انقضا کنترل کنید.
اگر ظاهر انسولین تغییر کرده است، ذرات غیرعادی مشاهده می‌کنید یا درباره مواجهه با سرمای شدید تردید دارید، فقط بر اساس ظاهر تصمیم نگیرید؛ همه انواع انسولین ویژگی ظاهری یکسانی ندارند. راهنمای فرآورده و نظر داروساز یا تیم درمان را ملاک قرار دهید.
دمای بسیار پایین می‌تواند بر عملکرد برخی دستگاه‌های اندازه‌گیری قند خون، نوارهای تست، پمپ‌ها و حسگرهای پایش مداوم تأثیر بگذارد. محدوده دمای مجاز برای استفاده و نگهداری در مدل‌های مختلف متفاوت است؛ بنابراین نمی‌توان یک دمای واحد را برای همه دستگاه‌ها مناسب دانست.اگر دستگاه در خودرو یا فضای بسیار سرد قرار داشته است، پیش از استفاده آن را طبق دستور سازنده به شرایط دمایی مجاز برگردانید. نوارهای تست نیز باید در بسته‌بندی مناسب و در شرایط توصیه‌شده نگهداری شوند. استفاده از نوارهایی که در معرض رطوبت یا دمای نامناسب بوده‌اند ممکن است به نتایج غیرقابل‌اعتماد منجر شود.
در افرادی که از حسگر پایش مداوم قند خون استفاده می‌کنند، اگر عدد حسگر با علائم جسمی سازگار نیست یا تغییرات غیرمنتظره دیده می‌شود، دستورالعمل همان دستگاه را دنبال کنید. در صورت نیاز، قند خون را با دستگاه اندازه‌گیری انگشتی بررسی کنید؛ به‌خصوص اگر علائم افت قند دارید یا قرار است بر اساس عدد دستگاه تصمیم فوری بگیرید.
اگر نتیجه غیرمنتظره است، دست‌ها را بشویید و کاملاً خشک کنید، از نوار مناسب و سالم استفاده کنید و اندازه‌گیری را طبق راهنمای دستگاه تکرار کنید. اگر اختلاف نتایج ادامه دارد یا دستگاه پیام خطا نشان می‌دهد، به راهنمای سازنده یا پشتیبانی فنی مراجعه کنید.در صورت بروز علائم شدید افت یا افزایش قند خون، برای بررسی مشکل دستگاه منتظر نمانید و کمک پزشکی لازم را دریافت کنید.
در هوای سرد ممکن است انگشت‌ها سرد شوند و خون‌رسانی سطحی کاهش پیدا کند؛ در نتیجه گرفتن نمونه خون برای آزمایش دشوارتر شود. برای اندازه‌گیری مناسب، ابتدا دست‌ها را با آب گرمِ ملایم بشویید و کاملاً خشک کنید. اگر دست‌ها سرد هستند، چند دقیقه آن‌ها را در محیط گرم نگه دارید یا به‌آرامی حرکت دهید.
از آب داغ، بخاری، شعله یا وسایل گرمایشی مستقیم برای گرم کردن انگشت‌ها استفاده نکنید. گرمای بیش‌ازحد ممکن است به پوست آسیب بزند، به‌ویژه اگر کاهش حس ناشی از دیابت وجود داشته باشد.
سپس از نوار تست سالم و سازگار با دستگاه استفاده کنید و مراحل اندازه‌گیری را طبق راهنمای سازنده انجام دهید. اگر نتیجه با علائم شما همخوانی ندارد، شرایط دست‌ها و نوار تست را بررسی کنید و در صورت لزوم آزمایش را با نوار جدید تکرار کنید.
دفعات اندازه‌گیری باید با نوع دیابت، داروهای مصرفی و برنامه درمانی شما هماهنگ باشد. برای برخی افراد، اندازه‌گیری در زمان‌های مشخص روز کافی است؛ برخی دیگر، به‌ویژه مصرف‌کنندگان انسولین یا افرادی که قند خونشان نوسان زیادی دارد، به پایش مکرر نیاز دارند. در زمان بیماری یا تغییر قابل‌توجه فعالیت نیز ممکن است برنامه پایش نیاز به بازبینی داشته باشد.
ثبت نتایج به همراه ساعت اندازه‌گیری، وعده غذایی، میزان فعالیت و علائم می‌تواند تصویر دقیق‌تری از وضعیت قند خون فراهم کند. اگر الگوی افزایش یا افت قند خون در روزهای سرد تکرار می‌شود، این اطلاعات را در اختیار پزشک قرار دهید.
در زمستان می‌توان غذاهای گرم و سیرکننده خورد و در عین حال کنترل قند خون را حفظ کرد. نکته اصلی، توجه به اندازه وعده، مقدار کربوهیدرات، کیفیت مواد غذایی و نظم وعده‌هاست؛ نه حذف کامل غذاهای موردعلاقه.
سوپ و غذاهای خانگی را هوشمندانه انتخاب کنید:
سوپ سبزیجات، خوراک لوبیا یا عدس و غذاهای خانگی می‌توانند بخشی از برنامه غذایی باشند. بااین‌حال، مقدار حبوبات، برنج، رشته، سیب‌زمینی، نان و سایر منابع کربوهیدرات اهمیت دارد. یک غذای خانگی هم اگر در حجم زیاد مصرف شود، ممکن است قند خون را افزایش دهد.
پروتئین و سبزیجات را در وعده‌ها بگنجانید:
تخم‌مرغ، ماهی، مرغ، گوشت کم‌چرب، حبوبات و سبزیجات می‌توانند به متعادل‌تر شدن وعده غذایی کمک کنند. بهتر است در کنار منابع کربوهیدرات، از سبزیجات و منابع پروتئینی متناسب با نیاز خود استفاده کنید. در صورت ابتلا به بیماری کلیوی، مقدار پروتئین و برخی مواد غذایی باید با نظر متخصص تنظیم شود.
نوشیدنی‌های گرم را بدون شکر انتخاب کنید:
چای یا دمنوش بدون شکر و آب گرم می‌توانند گزینه‌های مناسبی باشند. افزودن مداوم قند، عسل یا شربت به نوشیدنی‌ها ممکن است مصرف کربوهیدرات را افزایش دهد. عسل نیز می‌تواند قند خون را بالا ببرد و جایگزین آزادانه‌ای برای شکر محسوب نمی‌شود.
میان‌وعده‌ها را برنامه‌ریزی کنید:
اگر بین وعده‌ها گرسنه می‌شوید، گزینه‌هایی مانند مقدار متناسبی از مغزهای بدون نمک، ماست ساده بدون شکر افزوده یا میوه کامل ممکن است مناسب باشند؛ البته اندازه سهم و نیازهای فردی اهمیت دارند. میان‌وعده برای همه افراد مبتلا به دیابت الزامی نیست و به برنامه دارویی و شرایط شخص بستگی دارد.
مراقب خوراکی‌های مناسبتی باشید:
در مهمانی‌ها و مناسبت‌های زمستانی لازم نیست همه خوراکی‌ها را کنار بگذارید. بهتر است از قبل درباره مقدار غذا تصمیم بگیرید، سهم کربوهیدرات را در نظر داشته باشید و از خوردن مداوم تنقلات بدون توجه به حجم آن‌ها پرهیز کنید.
برنامه غذایی را با دارو هماهنگ کنید:
اگر انسولین یا دارویی مصرف می‌کنید که ممکن است افت قند خون ایجاد کند، حذف یا به تأخیر انداختن وعده غذایی می‌تواند خطرناک باشد. درباره زمان غذا خوردن و نحوه مدیریت روزهایی که اشتهای کمتری دارید، از تیم درمان راهنمایی بگیرید. برای کنترل قند خون، وعده‌ها را به‌صورت خودسرانه حذف نکنید.
فعالیت بدنی منظم یکی از اجزای مهم مدیریت دیابت است. اما در زمستان، یخ‌زدگی زمین، سرمای شدید، بارندگی و کاهش روشنایی ممکن است ورزش در فضای باز را دشوار یا ناایمن کنند. راه‌حل، کنار گذاشتن کامل فعالیت نیست؛ بلکه انتخاب فعالیتی متناسب با شرایط محیطی و وضعیت سلامت است.
فعالیت‌های مناسب در خانه
راه رفتن در فضای امن خانه یا راهروی ساختمان
انجام حرکات ملایم نشسته و ایستاده
تمرین‌های ساده تعادل و انعطاف‌پذیری، در صورت ایمن بودن
استفاده از دوچرخه ثابت یا وسایل ورزشی خانگی
انجام تمرین‌های آموزشی متناسب با سطح آمادگی جسمانی
اگر مدتی کم‌تحرک بوده‌اید، با مدت کوتاه و شدت کم شروع کنید و به‌تدریج فعالیت را افزایش دهید. افراد دارای مشکلات قلبی، بیماری‌های مفصلی، زخم پا یا محدودیت حرکتی باید درباره نوع فعالیت مناسب با پزشک مشورت کنند.
اگر هوا برای فعالیت بیرون مناسب است، لباس لایه‌ای بپوشید و از کفش مناسب با کف غیرلغزنده استفاده کنید. از مسیرهای یخ‌زده و لغزنده دوری کنید و در صورت وزش باد شدید یا سرمای غیرعادی، فعالیت را به فضای بسته منتقل کنید.
اگر انسولین یا داروهایی مصرف می‌کنید که احتمال افت قند خون را بالا می‌برند، پیش از فعالیت درباره نیاز به اندازه‌گیری قند خون، همراه داشتن کربوهیدرات سریع‌الاثر و نحوه مدیریت افت احتمالی با تیم درمان مشورت کنید. مقدار و زمان دارو را خودسرانه تغییر ندهید.
پس از ورزش نیز پاهای خود را بررسی کنید تا از ایجاد تاول، قرمزی یا آسیب پوستی مطمئن شوید. اگر در پاها بی‌حسی، زخم یا گردش خون ضعیف دارید، نوع فعالیت باید با دقت بیشتری انتخاب شود.
مراقبت از پاها در تمام طول سال برای افراد مبتلا به دیابت ضروری است، اما در زمستان چند عامل می‌توانند اهمیت آن را بیشتر کنند. هوای خشک و وسایل گرمایشی ممکن است پوست را خشک و ترک‌خورده کنند. کفش‌های ضخیم یا نامناسب می‌توانند باعث فشار و تاول شوند و کاهش حس پا ممکن است باعث شود فرد آسیب را دیر تشخیص دهد.
دیابت در برخی افراد به اعصاب آسیب می‌زند؛ وضعیتی که به آن نوروپاتی دیابتی گفته می‌شود. در این حالت، فرد ممکن است سرما، گرما، درد یا فشار را به‌خوبی احساس نکند. همچنین مشکلات عروقی مرتبط با دیابت می‌توانند خون‌رسانی به پاها را کاهش دهند و ترمیم زخم را دشوارتر کنند.
به همین دلیل، حتی اگر پاها درد ندارند، باید هر روز آن‌ها را بررسی کنید. به دنبال بریدگی، تاول، ترک پوست، تغییر رنگ، تورم، قرمزی، زخم یا تغییر غیرمعمول دما باشید. کف پا و فضای بین انگشتان را نیز بررسی کنید. اگر دیدن کف پا دشوار است، از آینه یا کمک یکی از اعضای خانواده استفاده کنید.
پاها را با آب ولرم بشویید و پس از شست‌وشو به‌آرامی خشک کنید؛ به‌ویژه بین انگشتان. برای خشکی پوست می‌توان از مرطوب‌کننده مناسب استفاده کرد، اما بهتر است کرم بین انگشتان مالیده نشود، زیرا رطوبت ماندگار این ناحیه می‌تواند احتمال مشکلات پوستی را افزایش دهد.
اگر متوجه زخم، تاول، قرمزی ماندگار، تورم یا تغییر رنگ غیرمعمول شدید، منتظر نمانید تا مشکل خودبه‌خود برطرف شود. در افراد مبتلا به دیابت، ارزیابی زودهنگام می‌تواند از پیشرفت مشکلات پا جلوگیری کند.
اگر پاهایتان در زمستان سرد می‌شوند، امن‌ترین روش معمولاً پوشیدن جوراب مناسب و قرار گرفتن در محیطی با دمای متعادل است. استفاده از آب بسیار داغ، کیسه آب گرم، پد حرارتی یا قرار دادن پا مقابل بخاری می‌تواند خطرناک باشد؛ به‌خصوص اگر نوروپاتی دارید و دمای بالا را به‌درستی احساس نمی‌کنید.
برای گرم نگه داشتن پاها، نکات زیر را رعایت کنید:
جوراب گرم، نرم و اندازه پا بپوشید؛ جوراب نباید آن‌قدر تنگ باشد که فشار ایجاد کند.
پاها را خشک نگه دارید و اگر جوراب خیس شد، آن را عوض کنید.
از کفش مناسب فصل استفاده کنید که فضای کافی برای انگشتان داشته باشد.
از راه رفتن با پای برهنه، حتی در خانه، خودداری کنید.
پاهای سرد را با گرمای غیرمستقیم محیط و جوراب گرم کنید، نه با تماس مستقیم با منبع حرارت.
اگر پاها به‌طور مداوم سرد هستند یا رنگ آن‌ها تغییر می‌کند، برای بررسی گردش خون و وضعیت اعصاب به پزشک مراجعه کنید.
سرد بودن پاها همیشه به معنی گردش خون ضعیف نیست؛ اما در فرد مبتلا به دیابت، سردی مداوم همراه با درد، بی‌حسی، تغییر رنگ یا زخم باید بررسی شود.
اگر یک پا ناگهان سردتر از پای دیگر شد یا به‌طور ناگهانی درد شدید، رنگ‌پریدگی، کبودی یا بی‌حسی ایجاد شد، فوراً کمک پزشکی دریافت کنید.
لباس مناسب در زمستان فقط برای راحتی نیست؛ می‌تواند به پیشگیری از سرمازدگی و آسیب‌های پوستی نیز کمک کند. افراد مبتلا به دیابت بهتر است لباس‌هایی انتخاب کنند که گرما را حفظ کنند، رطوبت را از پوست دور نگه دارند و مانع گردش خون طبیعی نشوند.
لباس لایه‌ای بپوشید
به‌جای یک لباس بسیار سنگین، استفاده از چند لایه لباس می‌تواند کمک کند دمای بدن را بهتر تنظیم کنید. در صورت گرم شدن محیط، یک لایه را کم کنید تا تعریق و خیس شدن لباس کاهش یابد. لباس خیس در هوای سرد می‌تواند بدن را سریع‌تر سرد کند.
جوراب مناسب انتخاب کنید
جوراب باید اندازه باشد، در پا چین نخورد و فشار زیادی به ساق یا انگشتان وارد نکند. اگر پاها تعریق می‌کنند یا جوراب خیس می‌شود، آن را عوض کنید. جوراب بسیار تنگ یا دارای کش محکم ممکن است برای افرادی که گردش خون ضعیفی دارند مناسب نباشد.
کفش زمستانی باید اندازه و ایمن باشد
کفش مناسب باید فضای کافی برای انگشتان داشته باشد، پا را خشک نگه دارد و روی سطوح لغزنده چسبندگی مناسبی فراهم کند. کفش بسیار تنگ، حتی اگر گرم باشد، می‌تواند نقاط فشار ایجاد کند و خطر تاول یا زخم را افزایش دهد.
داخل کفش را بررسی کنید
پیش از پوشیدن کفش، داخل آن را از نظر وجود سنگ‌ریزه، جسم خارجی، لبه تیز یا چین‌خوردگی آستر بررسی کنید. این کار برای افرادی که کاهش حس پا دارند اهمیت زیادی دارد، زیرا ممکن است جسم خارجی را هنگام راه رفتن احساس نکنند.
از پوست در برابر خشکی محافظت کنید
هوای خشک زمستان می‌تواند پوست را ترک‌دار کند. مرطوب‌کننده مناسب و بررسی روزانه پوست می‌توانند مفید باشند. ترک‌های عمیق، زخم یا علائم عفونت را با محصولات خانگی یا مواد شیمیایی نامناسب درمان نکنید و برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
در هوای سرد، رگ‌های خونی نزدیک سطح پوست منقبض می‌شوند تا گرمای بدن حفظ شود. این واکنش می‌تواند باعث شود دست‌ها و پاها سردتر شوند. در افرادی که به دلیل دیابت دچار بیماری عروق محیطی هستند، کاهش جریان خون از قبل وجود دارد و مراقبت از اندام‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
بااین‌حال، سردی پاها به‌تنهایی برای تشخیص بیماری عروقی کافی نیست. علائم دیگری مانند درد ساق هنگام راه رفتن که با استراحت بهتر می‌شود، تغییر رنگ پوست، کاهش رشد موهای پا، زخم‌هایی که دیر بهبود می‌یابند یا تفاوت واضح دمای دو پا ممکن است نیازمند ارزیابی پزشکی باشند.
برای حفظ سلامت عروق، کنترل قند خون، فشار خون و چربی خون طبق برنامه درمانی اهمیت دارد. اگر سیگار مصرف می‌کنید، درباره روش‌های ترک آن از تیم درمان کمک بگیرید؛ زیرا سیگار می‌تواند به رگ‌ها آسیب بزند و خون‌رسانی به اندام‌ها را بدتر کند.
حرکات ملایم مچ پا و انگشتان، پرهیز از نشستن طولانی‌مدت و فعالیت بدنی متناسب با وضعیت سلامت ممکن است به حفظ تحرک کمک کنند. بااین‌حال، این اقدامات جایگزین ارزیابی پزشکی در صورت وجود علائم بیماری عروقی نیستند.
اگر زخم پا دارید، از درمان‌های خانگی تهاجمی، بریدن پوست ضخیم یا استفاده از مواد شیمیایی برای برداشتن پینه خودداری کنید. در افراد مبتلا به دیابت، مشکلات کوچک پا ممکن است به‌سرعت جدی شوند و به مراقبت تخصصی نیاز داشته باشند.
زمستان می‌تواند برنامه روزانه بعضی افراد را تغییر دهد. کوتاه شدن روزها، کاهش فعالیت در فضای باز، تغییر ساعت خواب و افزایش فشارهای روانی ممکن است بر رفتارهای مرتبط با مدیریت دیابت اثر بگذارد. برای برخی افراد، این تغییرات با افزایش اشتها یا تمایل بیشتر به خوردن تنقلات همراه است؛ درحالی‌که برخی دیگر ممکن است فعالیت و اشتهای کمتری داشته باشند.
استرس می‌تواند باعث ترشح هورمون‌هایی شود که بر سطح قند خون اثر می‌گذارند. بااین‌حال، اثر آن در همه افراد یکسان نیست. اگر در دوره‌های پراسترس متوجه نوسان قند خون می‌شوید، ثبت نتایج، خواب، وعده‌های غذایی و شرایط روزانه می‌تواند به شناسایی الگوها کمک کند.
برای مدیریت بهتر این شرایط، تلاش کنید ساعت خواب و بیداری نسبتاً منظمی داشته باشید، وعده‌های غذایی را طبق برنامه مصرف کنید و هر روز زمانی را به فعالیت بدنی اختصاص دهید. تمرین‌های تنفس آرام، گفت‌وگو با افراد مورداعتماد یا دریافت حمایت تخصصی نیز ممکن است به کاهش فشار روانی کمک کند.
اگر در فصل زمستان دچار غمگینی مداوم، بی‌علاقگی به فعالیت‌های روزمره، اختلال شدید خواب یا کاهش توانایی انجام کارهای معمول شده‌اید، این علائم را نادیده نگیرید. برای بررسی وضعیت سلامت روان با پزشک یا متخصص سلامت روان مشورت کنید.
در زمستان، بعضی علائم جسمی ممکن است با واکنش طبیعی بدن به سرما اشتباه گرفته شوند. برای مثال، لرزش می‌تواند در اثر سردی هوا یا افت قند خون رخ دهد. به همین دلیل، شناخت علائم و اندازه‌گیری قند خون اهمیت دارد.
علائم احتمالی افت قند خون
لرزش، تعریق یا تپش قلب
گرسنگی ناگهانی
سرگیجه یا سردرد
تحریک‌پذیری یا اضطراب
دشواری در تمرکز یا گیجی
ضعف غیرمعمول
اگر علائم افت قند دارید، در صورت امکان قند خون را اندازه‌گیری کنید و مطابق برنامه درمانی خود اقدام کنید. اگر قند خون پایین است، درمان را به تأخیر نیندازید. در صورت بیهوشی، تشنج یا ناتوانی در بلع، چیزی از راه دهان به فرد ندهید و فوراً کمک اورژانسی بگیرید.
علائم احتمالی افزایش قند خون
تشنگی بیشتر از حد معمول
ادرار مکرر
خستگی و ضعف
تاری دید
خشکی دهان
افزایش قند خون در اندازه‌گیری‌های متوالی
افزایش شدید قند خون ممکن است با تهوع، استفراغ، درد شکم، تنفس غیرعادی، کم‌آبی شدید یا گیجی همراه شود. این علائم به‌ویژه در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ یا کسانی که انسولین کافی دریافت نمی‌کنند، می‌توانند نشانه وضعیت اورژانسی مانند کتواسیدوز دیابتی باشند.
اگر قند خون بسیار بالا و پایدار است، کتون‌ها بالا هستند یا علائم شدید دارید، طبق برنامه روزهای بیماری اقدام کنید و کمک پزشکی فوری دریافت کنید. یک عدد مشخص برای همه افراد و همه شرایط، مرز یکسانی برای اقدام اورژانسی نیست؛ برنامه درمانی شخصی و علائم فرد اهمیت دارند.
داشتن برنامه روزهای بیماری از بخش‌های مهم مدیریت دیابت است. بهتر است این برنامه را پیش از بیمار شدن، با پزشک یا تیم درمان تنظیم کنید تا در شرایطی که اشتها کم شده یا قند خون تغییر کرده است، بدانید چه اقداماتی لازم است.
قند خون را طبق برنامه بررسی کنید
هنگام بیماری ممکن است قند خون حتی بدون تغییر محسوس در غذا خوردن افزایش پیدا کند. در مقابل، اگر کمتر غذا می‌خورید و از داروهایی استفاده می‌کنید که افت قند ایجاد می‌کنند، احتمال کاهش قند نیز وجود دارد. درباره دفعات اندازه‌گیری مناسب برای نوع دیابت و داروهای خود راهنمایی مشخص دریافت کنید.
داروها را خودسرانه قطع نکنید
بعضی داروها هنگام کم‌آبی، استفراغ یا بیماری حاد ممکن است نیازمند بازبینی موقت باشند؛ اما این تصمیم به نوع دارو، عملکرد کلیه و شدت بیماری بستگی دارد. از سوی دیگر، قطع انسولین در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ می‌تواند بسیار خطرناک باشد. بنابراین، برای روزهای بیماری باید دستورالعمل مشخصی از تیم درمان داشته باشید و بدون راهنمایی، تغییر خودسرانه ایجاد نکنید.
مایعات را در حد مجاز مصرف کنید
در صورت تب یا افزایش قند خون، کم‌آبی ممکن است وضعیت را بدتر کند. مایعات را طبق توصیه پزشکی مصرف کنید و اگر محدودیت مایعات دارید، همان محدودیت را رعایت کنید. در صورت استفراغ مکرر یا ناتوانی در نگه داشتن مایعات، فوراً کمک پزشکی بگیرید.
درباره کتون‌ها آگاهی داشته باشید
در دیابت نوع ۱ و برخی شرایط خاص در دیابت نوع ۲، بیماری و کمبود انسولین ممکن است باعث افزایش کتون‌ها شود. پزشک باید به شما بگوید در چه شرایطی کتون‌ها را بررسی کنید و چه زمانی نتیجه آن نیازمند اقدام فوری است.
علائم خطر را جدی بگیرید
تنگی نفس، گیجی، خواب‌آلودگی غیرعادی، درد شکم، استفراغ مداوم، کم‌آبی شدید یا قند خون بالا و پایدار نیازمند ارزیابی فوری هستند. در این شرایط، صرفاً به درمان خانگی یا نوشیدن مایعات اکتفا نکنید.
در سرمای شدید، اولویت با جلوگیری از افت دمای بدن، محافظت از پوست و حفظ دسترسی به داروها و تجهیزات است. اگر هشدار سرمای شدید یا یخبندان اعلام شده، تا حد امکان از حضور طولانی در فضای باز خودداری کنید.
پیش از خروج از خانه، لباس مناسب، کلاه، دستکش، جوراب گرم و کفش مقاوم در برابر رطوبت بپوشید. اگر زمین یخ‌زده است، احتمال زمین خوردن و آسیب پا را در نظر بگیرید و در صورت امکان مسیر امن‌تری انتخاب کنید.
داروها و تجهیزات ضروری را در محدوده دمای مجاز نگه دارید. برای انسولین، پمپ و حسگر از دستورالعمل سازنده پیروی کنید و اجازه ندهید تجهیزات برای مدت طولانی در معرض سرمای شدید قرار گیرند. اگر احتمال اختلال دستگاه وجود دارد، روش جایگزین اندازه‌گیری قند خون و راه تماس با تیم درمان را از قبل مشخص کنید.
در صورت احتمال قطع برق یا دشواری دسترسی به داروخانه، بهتر است ذخیره مناسبی از داروهای تجویزشده، وسایل اندازه‌گیری، نوار تست و اقلام ضروری داشته باشید. مقدار ذخیره و شرایط نگهداری باید با تاریخ انقضا، دستورالعمل دارو و نیازهای شخصی هماهنگ باشد.
اگر در فضای باز دچار لرز شدید و مداوم، گیجی، خواب‌آلودگی یا اختلال در هماهنگی حرکات شدید، به محیط گرم بروید و کمک بخواهید. فردی که احتمال افت دمای بدن دارد، نباید تنها گذاشته شود. از گرمای شدید و مستقیم برای گرم کردن سریع اندام‌ها استفاده نکنید و در صورت علائم جدی، کمک اورژانسی بگیرید.
برخی عادت‌های رایج ممکن است ناخواسته کنترل دیابت را دشوار کنند. شناخت آن‌ها به پیشگیری از مشکلات کمک می‌کند.
اشتباه اول: فرض کردن اینکه سرما همیشه قند خون را بالا می‌برد. قند خون افراد مختلف واکنش یکسانی به سرما نشان نمی‌دهد. به‌جای تغییر خودسرانه دارو، قند خون را طبق برنامه بررسی کنید و عوامل همراه مانند غذا، فعالیت، خواب و بیماری را در نظر بگیرید.
اشتباه دوم: کم کردن فعالیت بدنی تا حد ممکن سرمای هوا ممکن است ورزش در فضای باز را دشوار کند، اما بی‌تحرکی طولانی‌مدت می‌تواند کنترل قند خون را تحت تأثیر قرار دهد. فعالیت خانگی یا حرکات مناسب وضعیت جسمی می‌توانند جایگزین باشند.
اشتباه سوم: گرم کردن پاها با بخاری یا آب داغ اگر حس پا کاهش یافته باشد، ممکن است سوختگی بدون درد محسوس رخ دهد. جوراب مناسب و محیط گرم، انتخاب‌های ایمن‌تری هستند. از پد حرارتی، کیسه آب گرم و تماس مستقیم پا با بخاری پرهیز کنید.
اشتباه چهارم: نگهداری انسولین در خودرو در زمستان ممکن است بسیار سرد شود و دارو در معرض یخ‌زدگی قرار بگیرد. انسولین را طبق دستور سازنده نگهداری کنید و هنگام حمل، آن را از سرمای شدید محافظت کنید.
اشتباه پنجم: نادیده گرفتن خشکی و ترک پوست پا می‌تواند راه ورود میکروب‌ها را فراهم کند. بررسی روزانه، شست‌وشوی ملایم، خشک کردن مناسب و استفاده از مرطوب‌کننده در نواحی مناسب کمک‌کننده‌اند. زخم یا ترک عمیق باید ارزیابی شود.
اشتباه ششم: حذف وعده غذایی بدون توجه به دارو اگر دارویی مصرف می‌کنید که احتمال افت قند خون را افزایش می‌دهد، حذف غذا می‌تواند خطرناک باشد. در روزهایی که اشتهای کمی دارید، از برنامه روزهای بیماری و توصیه تیم درمان پیروی کنید.
اشتباه هفتم: اعتماد کامل به یک نتیجه غیرمنتظره دستگاه اگر عدد دستگاه با علائم شما سازگار نیست، شرایط دمایی دستگاه، نوار تست و روش اندازه‌گیری را بررسی کنید و طبق راهنما نتیجه را دوباره بسنجید. در صورت وجود علائم شدید، رسیدگی پزشکی را به عیب‌یابی دستگاه موکول نکنید.
اشتباه هشتم: خود درمانی هنگام عفونت یا افزایش شدید قند تب، استفراغ، کم‌آبی یا افزایش مداوم قند خون ممکن است نیازمند ارزیابی پزشکی باشد. مصرف خودسرانه دارو یا قطع درمان می‌تواند مشکل را پیچیده‌تر کند.
اشتباه نهم: بی‌توجهی به تغییر رنگ یا دمای پاها سردی مداوم، رنگ‌پریدگی، کبودی، درد یا زخم ممکن است به بررسی گردش خون و سلامت اعصاب نیاز داشته باشد. این علائم را صرفاً به زمستان نسبت ندهید.
هوای سرد می‌تواند مدیریت دیابت را دشوارتر کند، اما این به معنای آن نیست که همه افراد در زمستان دچار افزایش قند خون می‌شوند یا باید برنامه درمانی خود را تغییر دهند. اثر سرما به شرایط فرد، میزان فعالیت، الگوی غذایی، وضعیت خواب، استرس، بیماری‌های فصلی و نحوه نگهداری داروها و تجهیزات بستگی دارد.
برای کنترل بهتر دیابت در زمستان، چند اصل را در برنامه روزانه خود قرار دهید: قند خون را مطابق توصیه تیم درمان اندازه‌گیری کنید، تغییرات نتایج را ثبت کنید، فعالیت بدنی ایمن را حفظ کنید، وعده‌های غذایی متعادل داشته باشید و از کم‌آبی پیشگیری کنید. داروها و انسولین را در محدوده دمای توصیه‌شده نگه دارید و دستورالعمل دستگاه تست قند خون یا حسگر خود را بررسی کنید.
مراقبت از پاها نیز باید بخشی ثابت از برنامه زمستانی شما باشد. پاها را هر روز بررسی کنید، آن‌ها را خشک و گرم نگه دارید، از تماس مستقیم با منابع حرارتی بپرهیزید و کفش و جورابی انتخاب کنید که فشار یا آسیب ایجاد نکنند. اگر زخم، تورم، تغییر رنگ یا سردی غیرمعمول مشاهده کردید، برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
برای ثبت نظر، لطفاً وارد حساب کاربری خود شوید.
